و ابن ناقيا - رحمه اللّه - زيرك و زبردست ، و نمكين كلام ، و نيكوسراينده بود ، و در شرح حال ابو علىّ بن سليمان اديب بغدادى آمده است : « او از نمكين سخنانى كه مرا شنوانيد اين بود كه گفت : از ابو القاسم بن ناقيا البغدادى دربارهء متنبّى ، و ابن نباته ، و سيّد رضى پرسيدم ، گفت : داستان ايشان داستان مردى است كه ساختمانهاى برافراشته و كاخهاى بلندى ساخت ، و او متنبّى است ، ديگرى آمد ، و اطراف آن ، چادرها و خيمه‌هايى برافراشت و او ، ابن نباته بود ، سپس رضىّ آمد ، و گاهى بر اين و گاهى بر آن وارد مىشد » . « 36 » [ شعر او ] امّا شعر ابن ناقيا ، وى ( از نظر شعر ) چنان است كه « قفطى » درباره‌اش گفته است : « او شاعرى نيكوآورنده و داراى شعرى لطيف ، و ذوق و طبعى خلّاق مىباشد . » « 37 » و چنان است كه عماد اصفهانى گفته : « وى از شاعران حكومت « قائميّه و مقتدريّه » « 38 » است ، و شاعرى نيكوآورنده ، و فاضلى سودمند بوده ، و نظم جالب ، و نثر عاليش را فزونى نيست ، او را كتاب مقامات ادبى معروفى ميان اهل ادب است ، و اسلوبش سالم مىباشد » . « 39 » مورّخان روايت مىكنند كه وى را ديوان شعر بزرگى است ، و ليكن اين ديوان به دست ما نرسيده ، و همه آنچه به ما رسيده ، قطعه‌ها ، و بيت‌هايى است كه صورتى روشن از شاعرى ابن ناقيا نمىنگارد ؛ آن ابن ناقيايى كه درباره او گفته شده شاعرى

--> ( 36 ) - معجم الادباء ، ج 13 ، ص 241 - 242 . ( 37 ) - انباه الرّواة ، ج 2 ، ص 156 . ( 38 ) - ظاهرا القائميّة و المقتدريّه ، منسوب به « القائم بامر اللّه ، و المقتدر باللّه است » القائم بامر اللّه از خلفاى عبّاسى است كه در سال 467 وفات يافت ، و فرزندش المقتدرى به امر الله جانشين او شد ، و امّا المقتدر باللّه از خلفاى عبّاسى است كه در سال 295 هجرى به حكومت رسيد ، بنابراين عصر وى با روزگار ابن ناقيا متجاوز از يك قرن فاصله دارد و ازاين‌رو بعيد نيست المقتدريّه از « المقتديّه » ( منسوب به المقتدى ) تحريف شده باشد . براى شرح حال نامبردگان رك : الكامل ، ج 8 ، ص 3 ، و ج 9 ، ص 174 ، و ج 10 ، ص 39 . - م . ( 39 ) - خريدة القصر ، ج 3 ( نسخه خطى المجمع العلمى العراقى ) .